Ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις Συσκευασίες και τα Απόβλητα Συσκευασίας (PPWR): Τι αλλάζει έως το 2030 και πώς μπορούν να προετοιμαστούν οι ελληνικές επιχειρήσεις
Η μεγαλύτερη αλλαγή στη νομοθεσία που σχετίζεται με τη συσκευασία των τελευταίων δεκαετιών, αποτελεί στρατηγική ευκαιρία για τις ελληνικές επιχειρήσεις.
Γιώργος Φιλιππόγλου
Γενικός Διευθυντής Ελληνικού Cluster, Τομέας Συσκευασίας, DS Smith Hellas & Αντιπρόεδρος του HPPA
Η Ευρώπη εισέρχεται σε μια νέα εποχή για τη συσκευασία. Με τον νέο Κανονισμό για τις Συσκευασίες και τα Απόβλητα Συσκευασίας (PPWR), που εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 2025 και τίθεται σε ισχύ από τον Αύγουστο του 2026, η ΕΕ θέτει νέα πρότυπα: έως το 2030, η συσκευασία πρέπει να είναι ανακυκλώσιμη (recyclable), αποδοτική σε υλικό (material-efficient) και σχεδιασμένη για κυκλική χρήση (designed for circular use). Δεν πρόκειται για μια ακόμη υποχρέωση συμμόρφωσης. Πρόκειται για μια βαθιά μεταμόρφωση του τρόπου με τον οποίο παράγουμε, διακινούμε και καταναλώνουμε προϊόντα.
Τι αλλάζει με το PPWR
Ο νέος κανονισμός εισάγει απαιτήσεις που επηρεάζουν ολόκληρη την αλυσίδα αξίας:
- Υποχρεωτική ανακυκλωσιμότητα για όλες τις συσκευασίες, υποστηριζόμενη από κριτήρια σχεδιασμού για ανακύκλωση.
- Μείωση αποβλήτων κατά 5% κατά κεφαλήν σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.
- Απαιτήσεις ελαχιστοποίησης συσκευασίας για μείωση όγκου και κενού χώρου.
- Στόχοι επαναχρησιμοποίησης και επαναπλήρωσης για διάφορους τύπους συσκευασίας (τρόφιμα και ποτά, ομαδοποιημένες, μεταφοράς). Οι χάρτινες συσκευασίες εξαιρούνται από όλους τους στόχους επαναχρησιμοποίησης.
- Αυξημένο ανακυκλωμένο περιεχόμενο, ειδικά για διάφορους τύπους πλαστικών συσκευασιών.
- Απαγορεύσεις πλαστικών συσκευασιών, συμπεριλαμβανομένης της συρρικνούμενης μεμβράνης για ομαδοποίηση προϊόντων, καθώς και για νωπά φρούτα και λαχανικά κάτω του 1,5 κιλού, με ορισμένες εξαιρέσεις που αναμένεται να καθοριστούν.
Η αρχή πίσω από τον PPWR είναι ξεκάθαρη: η συσκευασία πρέπει να αποτελεί μέρος ενός κλειστού κυκλώματος, όπου το υλικό δεν χάνεται αλλά επιστρέφει στην παραγωγή , με στόχο τη δημιουργία μιας κλιματικά ουδέτερης, κυκλικής οικονομίας στην Ευρώπη.
Οι επιχειρήσεις που θα αντιμετωπίσουν το PPWR ως μια απλή νομική υποχρέωση, δεν θα χάσουν απλώς χρόνο, θα βρεθούν σύντομα εκτός ανταγωνισμού. Η πραγματική πρόκληση – και ευκαιρία – βρίσκεται αλλού:
- Στον επανασχεδιασμό προϊόντων και συσκευασίας με βάση τις αρχές της κυκλικότητας.
- Στην ενσωμάτωση της βιωσιμότητας στο business model, όχι μόνο στο reporting.
- Στην αξιοποίηση της συσκευασίας ως εργαλείου εξοικονόμησης κόστους, μέσω μείωσης υλικού, βελτιστοποίησης logistics και αποφυγής μελλοντικών προστίμων.
- Στην ενίσχυση της εταιρικής φήμης, καθώς οι καταναλωτές και οι B2B πελάτες στρέφονται σε μάρκες με πραγματική περιβαλλοντική υπευθυνότητα.
Η ελληνική αγορά έχει μια μοναδική ευκαιρία: να αξιοποιήσει το PPWR ως μοχλό εκσυγχρονισμού και ευθυγράμμισης με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις που θα κινηθούν έγκαιρα μπορούν να αποκτήσουν συγκριτικό πλεονέκτημα, αποφεύγοντας βεβιασμένους επανασχεδιασμούς και αδιάθετα αποθέματα. Η έγκαιρη δράση θα τις καταστήσει πιο ελκυστικές για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που αναζητούν αξιόπιστες λύσεις, τόσο για σήμερα όσο και για το μέλλον.
Και αυτές οι ενέργειες δεν ωφελούν μόνο από πλευράς συμμόρφωσης. Ευρύτερα, η στροφή προς κυκλικές λύσεις μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της εφοδιαστικής αλυσίδας, μειώνοντας την εξάρτηση από παρθένες πρώτες ύλες.
Εάν η Ελλάδα κινηθεί γρήγορα, μπορεί να αναδειχθεί σε κόμβο κυκλικής συσκευασίας, αλλά θα χρειαστεί να επενδύσει στις ανάγκες των επιχειρήσεων, σε υλικά που πληρούν τις προδιαγραφές, υποδομές ανακύκλωσης, , τεχνογνωσία σχεδιασμού και εξειδικευμένη κανονιστική τεχνογνωσία.
Η μετάβαση στην κυκλική συσκευασία δεν είναι εύκολη. Απαιτεί επενδύσεις, αλλαγή νοοτροπίας και συνεργασία σε όλη την αλυσίδα. Όμως είναι αναγκαία – και, κυρίως, είναι επωφελής.
Στην DS Smith Hellas, πιστεύουμε ότι η συσκευασία μπορεί να αποτελέσει καταλύτη βιώσιμης ανάπτυξης για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Με τα σωστά εργαλεία, τη σωστή καθοδήγηση και μια ξεκάθαρη στρατηγική, η συμμόρφωση με το PPWR μπορεί να μετατραπεί σε πραγματικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έως το 2030.