Για την επίτευξη μιας κυκλικής οικονομίας η κοινή γραμμή και η ποιότητα έχουν καθοριστική σημασία

Από τον Mark Greenwood, Διευθυντή Υγείας, Ασφάλειας και Περιβάλλοντος του Ομίλου DS Smith.

Έχει περάσει πάνω από ένας χρόνος από τότε που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχοντας ως στόχο να υποστηρίξει τη μετάβαση προς μια πιο κυκλική οικονομία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενέκρινε τη σχετική δέσμη μέτρων. Ως μία από τις κορυφαίες εταιρείες κατασκευής συσκευασιών στην Ευρώπη, είμαστε στην καρδιά του συγκεκριμένου κινήματος και κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να μειώνουμε τα απόβλητα και να παράγουμε όσο το δυνατόν πιο βιώσιμες και αποτελεσματικές συσκευασίες.

Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την έλλειψη μιας κοινής γραμμής

Κατά την άποψή μας, οποιαδήποτε κίνηση για τη μείωση των αποβλήτων αποτελεί θετικό βήμα και υποστηρίζουμε πλήρως τις αρχές πίσω από τη δέσμη μέτρων. Ο ορισμός υψηλότερων στόχων για τη μείωση των αποβλήτων συνιστά αναμφίβολα ένα θετικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους τον πιθανό αρνητικό αντίκτυπο από την επιβολή ακόμα δυσκολότερων στόχων σε χώρες οι οποίες αντιμετωπίζουν ήδη τεράστιες δυσκολίες στο πλαίσιο της ανακύκλωσης. Η τήρηση μιας κοινής διαδικασίας για την ανακύκλωση σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εξαιρετική σημασία, αλλά η αλήθεια είναι ότι επί του παρόντος δεν υπάρχει καν συνοχή εντός των μεμονωμένων χωρών. Δεν είναι ασυνήθιστο φαινόμενο οι διαδικασίες ανακύκλωσης να διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή. Η παροχή διαφορετικών δυνατοτήτων ανακύκλωσης σε κατοίκους που μοιράζονται τις ίδιες ακριβώς μορφές παραγωγής αποβλήτων δεν βοηθά καθόλου στην προώθηση της ανακύκλωσης, πόσο μάλλον στο «καλό όνομά» της. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτήν την έλλειψη μιας κοινής γραμμής και να διασφαλίσουμε ότι κάθε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαθέτει την απαιτούμενη υποδομή και τους αναγκαίους πόρους προκειμένου η ανακύκλωση να διεξάγεται σωστά.

Η ποιότητα συνεχίζει να έχει κρίσιμη σημασία

Επιπλέον, παρόλο που πιστεύουμε ακράδαντα ότι οι επιχειρήσεις και οι κοινότητες θα πρέπει να γίνουν πιο βιώσιμες και να εργαστούν προς μια πιο κυκλική οικονομία, ανησυχούμε μήπως κυνηγώντας τους στόχους χάσουμε την ποιότητα της ανακύκλωσης. Η χαμηλής ποιότητας ανακύκλωση έχει πολλές ολέθριες επιπτώσεις: πέρα από το ότι τα απόβλητα και το κόστος της διαδικασίας παραγωγής αυξάνονται, τα υλικά που προορίζονται για ανακύκλωση στο τέλος καταλήγουν να αποτεφρώνονται ή ακόμα και να θάβονται σε χωματερές, αν παρουσιάζουν σοβαρή ρύπανση. Αν θέλουμε να διατηρήσουμε μια υψηλή ποιότητα στην ανακύκλωση, το μυστικό είναι ο κατάλληλος διαχωρισμός των ανακυκλώσιμων υλικών. Καλύτερος διαχωρισμός σημαίνει λιγότερη ρύπανση και τα υλικά που διαχωρίζονται αμέσως μετά την απόρριψή τους από τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις εξασφαλίζουν υψηλής ποιότητας ανακύκλωση. Η ισορροπία ακριβώς ανάμεσα στην ποιότητα και την ποσότητα έχει ζωτική σημασία, όπως και το να διασφαλίσουμε ότι η ανακύκλωση θα είναι όσο το δυνατόν πιο εύκολη χάρη σε υποδομές που θα διευκολύνουν την ποιοτική ανακύκλωση.

Ας μη μιλάμε απλώς για τη βιωσιμότητα, ας την εφαρμόσουμε έμπρακτα

Ένα άλλο σημαντικό πλεονέκτημα της δέσμης μέτρων είναι ότι θέτει σαφώς στο επίκεντρο την απαίτηση για μια πιο βιώσιμη διεξαγωγή των διαδικασιών. Οι πελάτες μας ήδη εστιάζουν ιδιαίτερα σε αυτό το θέμα, αλλά δεν παύει να είναι μια καλή υπενθύμιση για την ευρύτερη επιχειρηματική κοινότητα. Οι οργανισμοί πρέπει να έχουν σαφείς στόχους στο πλαίσιο της βιωσιμότητας και να προάγουν τη διαφάνεια ώστε να μην κατηγορούνται για «πράσινο ξέπλυμα». Στο παρελθόν, κάποιοι οργανισμοί κατηγορήθηκαν ότι, παρόλο που μιλούσαν για βιωσιμότητα, στην πραγματικότητα δεν έκαναν και πολλά για να βελτιώσουν θετικά τον αντίκτυπό τους στο περιβάλλον.

Η συσκευασία και η ανακύκλωση έρχονται στο επίκεντρο

Η DS Smith παίζει θεμελιώδη ρόλο στην πορεία για ένα πιο αειφόρο μέλλον και η συσκευασία και η ανακύκλωση είναι βασικοί κινητήριοι μοχλοί για μια κυκλική οικονομία. Οι καλές συσκευασίες αποτρέπουν τα απόβλητα και η ομάδα μας από ειδικούς στη συσκευασία προσπαθεί πάντα να βρει την καλύτερη λύση, χρησιμοποιώντας μόνο την απολύτως απαραίτητη ποσότητα υλικών. Ωστόσο, ένας από τους βασικούς ρόλους της συσκευασίας είναι να προστατεύει το προϊόν. Αν εμείς δεν χρησιμοποιήσουμε επαρκή ποσότητα υλικού με αποτέλεσμα τα προϊόντα να υποστούν ζημιές, αυτό θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στο περιβάλλον. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στο ηλεκτρονικό εμπόριο, το οποίο αυτή τη στιγμή παρουσιάζει σημαντική ανάπτυξη και διαθέτει πιο σύνθετες εφοδιαστικές αλυσίδες και υψηλότερο ποσοστό επιστροφής των προϊόντων. Για να το διατυπώσω ακόμα καλύτερα, οι εξυπνότερες συσκευασίες είναι το κλειδί για την επίτευξη μιας κυκλικής οικονομίας.

Μια κυκλική οικονομία θα πρέπει να είναι ο γενικότερος στόχος μας και, ειδικότερα, η συσκευασία από κυματοειδές χαρτόνι αποτελεί αναπόσπαστο μέρος σε μια διαδικασία ανακύκλωσης κλειστού βρόχου που ελαχιστοποιεί τα απόβλητα. Πράγματι, με το μοντέλο κλειστού βρόχου μπορούμε να μετατρέψουμε μια χρησιμοποιημένη συσκευασία ξανά σε νέα μέσα σε 14 ημέρες: τα κιβώτια από χαρτόνι κατασκευάζονται, χρησιμοποιούνται, συλλέγονται, ανακυκλώνονται, πολτοποιούνται, πρεσάρονται και γίνονται ξανά συσκευασίες, από την αρχή ως το τέλος, μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες.

Η ιεράρχηση επεξεργασίας των αποβλήτων

Ωστόσο, πρέπει επίσης να παραμείνουμε ρεαλιστές και να κατανοήσουμε ότι ένα γνήσιο σύστημα κλειστού βρόχου παρουσιάζει απίστευτες δυσκολίες. Η κύρια προτεραιότητα είναι να διατηρούμε τα υλικά εντός της κοινωνίας και να τα χρησιμοποιούμε για δεύτερη φορά. Ωστόσο, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το γεγονός ότι - τουλάχιστον προς το παρόν - άλλες μέθοδοι, όπως η χρήση των αποβλήτων για την παραγωγή ενέργειας, εξυπηρετούν ένα χρήσιμο σκοπό. Παρόλο που η ανάκτηση ενέργειας από τα απόβλητα είναι καλύτερη από τον περιορισμό των αποβλήτων στις χωματερές, θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και να μην αναπτύξουμε μια σχέση υπερβολικής εξάρτησης με τη συγκεκριμένη λύση. Υλικά που μπορούν να ανακυκλωθούν δεν θα πρέπει να καταλήγουν σε μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης των αποβλήτων. Το βασικότερο, μπορούμε να ανακτήσουμε ενέργεια μόνο μία φορά από ένα υλικό. Ωστόσο, αν αυτό είναι ανακυκλώσιμο, μπορεί να συνεχίσει να προσθέτει αξία σε μια κυκλική οικονομία μέχρι το σημείο όπου η ανακύκλωση δεν είναι πλέον εφαρμόσιμη και η ανάκτηση ενέργειας γίνεται η αμέσως επόμενη καλύτερη λύση.

Με το βλέμμα στο μέλλον

Στο μέλλον, θα πρέπει πάση θυσία να υπάρξει μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ περιοχών και χωρών στο πλαίσιο της ανακύκλωσης, καθώς και να καταστήσουμε την ανακύκλωση εύκολη και προσιτή για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου σημαίνει ότι όλο και περισσότερες συσκευασίες που θα μπορούσαν να ανακυκλωθούν καταλήγουν στα χέρια των καταναλωτών, όπου τα ποσοστά ανακύκλωσης είναι σημαντικά χαμηλότερα από εκείνα των επιχειρήσεων. 

Τέλος, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η βιωσιμότητα θα αποτελεί μια οικονομικά εφικτή λύση τόσο για τις μικρές όσο και για τις μεγάλες επιχειρήσεις. Η ανακύκλωση μπορεί να είναι οικονομικά επωφελής και αυτό χρειάζεται να γίνει αντιληπτό από όλη την επιχειρηματική κοινότητα. Καταλήγοντας, το να πράττεις το σωστό δεν θεωρείται πάντα μια επαρκής κινητήριος δύναμη στον κόσμο των επιχειρήσεων. Ωστόσο, επισημαίνοντας τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει αυτό στα καθαρά τους κέρδη, θα τους στρέψεις προς τη σωστή, «κυκλική» κατεύθυνση.